Ο έρωτας και η τέχνη του να συντροφεύεις

Πόσος λόγος έχει γίνει ανά τα χρόνια για τις σχέσεις των ζευγαριών;

Πόσο σύνθετες, πολύπλοκες φαίνονται να είναι;
Πόσο μας απασχολούν;
Μας προβληματίζουν;
Πόση ενέργεια αφιερώνουμε για να τις κατανοήσουμε;
Να τις διαχειριστούμε;
Να συγκρουστούμε;

Μια πρώτη διάκριση που χρειάζεται να κάνουμε είναι ανάμεσα στη συντροφική και την ερωτική σχέση. Η συντροφική είναι αυτή που αρχίζει με κατάθεση προθέσεων, με διαπραγμάτευση του ζευγαρικού μας συμβολαίου.
Τι ανάγκες έχουμε, τι σκοπό έχουμε; Πού θέλουμε να πάμε;
Την ερωτική πάλι θα μπορούσαμε να την περιγράψουμε ως απόλυτη παράδοση, απόλυτο δόσιμο. «παραδίνομαι» «δε με νοιάζει ο κόσμος αν χαλάσει αρκεί να είμαστε μαζί»

Ο Έρωτας. Όνομα ουσιαστικό. Πολύ ουσιαστικό. Ο έρωτας είναι ένα φαινόμενο πανανθρώπινο, μια βαθιά υπαρξιακή ανάγκη. Αναπόφευκτος, συγκολλητικός και ιδιοτελής. Δεν επιτρέπει μετριότητα και χλιαρότητα. Ενέχει εξιδανίκευση και κάθε είδους προσδοκίες από την πλευρά των συντρόφων. Δε μπορούμε να τον αποφύγουμε. Ο έρωτας είναι αυτός που μπορεί να προσφέρει την τελευταία μεγάλη πρόταση νοήματος.

“Ο έρωτας, όμορφος σαν ζουρλομανδύας” Paul Celan

Η συντροφική σχέση δεν είναι υποχρεωτική (υποχρεωτική είναι η σχέση με τους γονείς ή τα παιδιά). Δεν είναι αυτονόητη, ούτε δεδομένη. Χρειάζεται να κάνουμε πράγματα για να είμαστε μαζί, πόσο μάλλον να είμαστε καλά μαζί, με την έννοια ότι καλύπτονται ικανοποιητικά οι ανάγκες μας.

“Η συντροφική ζωή μοιάζει με έργο τέχνης, χρειάζεται έμπνευση και δουλειά. Ο έρωτας στην αρχή δίνει την έμπνευση και μετά χρειάζεται δουλειά μέσα από δοκιμές και πειραματισμούς” Hans Jellouschek (1992)

Η “τέλεια” σχέση είναι μάλλον ανύπαρκτη. Αφενός, γιατί το “τέλειο” είναι θέμα αφήγησης, ο καθένας το ορίζει με τελείως διαφορετικό τρόπο και δεδομένα και αφετέρου η μαγική συνταγή για να μακροημερεύει μια σχέση και να βρίσκουν ικανοποίηση τα μέλη ενός ζευγαριού κρύβεται στο δώσιμο χώρου, στην παραγωγική επικοινωνία, το να βρίσκουμε δηλαδή από κοινού λύσεις για τα προβλήματα που προκύπτουν, στην αλληλοκατανόηση και στις σαφείς προσδοκίες. Το ζευγάρι, μέσα στο οποίο φροντίζουμε και φροντιζόμαστε δεν είναι εκείνο στο οποίο δεν υπάρχουν προβλήματα και συγκρούσεις, αλλά αυτό, τα μέλη του οποίου αναγνωρίζουν τα προβλήματά τους, ζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται και τα αντιμετωπίζουν.

Κάποιες ιδέες που μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο χάρτη για τη διατήρηση του ερωτικού ζευγαριού:
Να κουβεντιάζουν μεταξύ τους.
Να έχουν κοινά ενδιαφέροντα.
Να έχουν διαφορετικά ενδιαφέροντα, δηλαδή να καλλιεργούν την αυτονομία τους.
Να ξεπεράσουν το παρελθόν, να κλείσουν ατελείωτες υποθέσεις.
Να έχουν προσωπικές φιλίες.
Να σέβονται ο ένας τον άλλον.
Να γελάνε μαζί.
Να μαλώνουν δίκαια και έντιμα.
Να καλλιεργούν τελετουργίες/έθιμα, να γιορτάζουν σε γιορτές και επετείους.
Να οριοθετούνται, καθώς έτσι δίνεται η δυνατότητα για καινούριο πλησίασμα.
Να ανακαλύπτουν καινούρια πράγματα.
Να αγγίζουν ο ένας τον άλλον.
Να μοιράζονται ευθύνες.
Να διατηρούν την ψυχραιμία τους.
Να θεωρούν τον σύντροφο καλοπροαίρετο.
Να συνδιαλέγονται για την ικανοποίηση των αναγκών και των δύο.

Βιργινία Ιωαννίδου: Η τέχνη της συντροφικής ζωής.

Όλα τα ζευγάρια καυγαδίζουν, συγκρούονται. Η διαφορά και συχνά το “πρόβλημα” έγκειται στον τρόπο που καυγαδίζουν. Οι περισσότεροι καυγάδες αποκλιμακώνονταν σχετικά εύκολα, αν οι δύο σύντροφοι αναρωτιόνταν «Θέλω να έχω δίκιο ή λύσεις;». Το να πιστεύουμε ότι εμείς αποκλειστικά έχουμε δίκιο είναι δική μας κατασκευή. Όταν όμως αναζητούμε λύσεις, τότε μάλλον είναι πιθανότερο να κατευθυνθούμε προς αυτές.

Φανή Σταμπουλή
Ψυχολόγος ΑΠΘ, MSc, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια