Εφηβεία: κρίση του παιδιού ή οικογένειας;

Η εφηβεία είναι μια περίοδος με έντονες ψυχοσυναισθηματικές και βιολογικές αλλαγές. Ο έφηβος καλείται να ανταπεξέλθει σε μεγάλες κοινωνικές πιέσεις, που σχετίζονται με την ενηλικίωση, την επιλογή επαγγελματικής κατεύθυνσης, την καλή απόδοση στις σχολικές του υποχρεώσεις και τη μετάβασή του σε έναν ενήλικο, “ώριμο” τρόπο σκέψης.

Την ίδια στιγμή, η εφηβεία προσεγγίζεται από την κοινωνία πολύ συχνά, με εστίαση κυρίως στα “δύσκολα” χαρακτηριστικά της, όπως η αμφιθυμική διάθεση, οι πειραματισμοί, η υπερβολή, οι παραβατικές συμπεριφορές, οι συμπεριφορές που αποκλίνουν από ό,τι ορίζει ως “σωστό” η κοινωνία, το σχολείο, η οικογένεια και πολλά ακόμη.

Στην πραγματικότητα, σε αυτό το αναπτυξιακό στάδιο συντελούνται οι κυριότερες βιολογικές, δομικές και ποιοτικές αλλαγές, οι οποίες επηρεάζουν τόσο τον ίδιο τον έφηβο/την έφηβη, τους γονείς, όσο και ολόκληρη την οικογένεια.

“Ποιος/ποια είμαι, πού πηγαίνω, τι με αντιπροσωπεύει”.

Αυτή η μετάβαση είναι συνταρακτική και κρύβει τις δικές της προκλήσεις. Το άτομο έχει ήδη κατακτήσει έναν βαθμό αυτονομίας, προσπαθεί να πειραματιστεί, να εξασκηθεί και να αξιοποιήσει τις δεξιότητες και τις ικανότητές του.

Κοινώς, προσπαθεί να βρει τι θα κρατήσει, τι θα αφήσει, τι θα αλλάξει και με ποιον τρόπο.

Στο πλαίσιο των αλλαγών αυτών, σαφώς επηρεάζονται σημαντικά οι γονείς, που ανησυχούν, φοβούνται πως αυτό που έχει ξεκινήσει να συμβαίνει είναι εκτός του ελέγχου τους. Από τη μια προωθείται η αυτονόμηση των εφήβων και από την άλλη είναι αυτή που ανησυχεί και συχνά τρομοκρατεί.

Εν τέλει, η πολύπλοκη και πολυεπίπεδη διαδικασία μετάβασης είναι κρίση της εφηβείας ή οικογενειακή κρίση; Αναρωτιέμαι.

Στόχος της Ψυχοθεραπείας Εφήβων είναι να υποστηρίξει τους νέους προκειμένου να κατανοήσουν και να διαχειριστούν την εμπειρία τους, να εκφράσουν τους προβληματισμούς τους, λαμβάνοντας υπόψη τις οικογενειακές και κοινωνικές δυναμικές αλλά και τα προσωπικά χαρακτηριστικά τους.

Φανή Σταμπουλή
Ψυχολόγος ΑΠΘ, MSc, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια