Τι είναι η συστημική θεραπεία;

Η συστημική θεραπεία είναι η εφαρμογή της συστημικής θεωρίας στον χώρο της ψυχικής υγείας, η οποία αποτελεί ένα σύγχρονο επιστημονικό μοντέλο θεώρησης και κατανόησης της πραγματικότητας. Η συστημική θεραπεία είναι τρόπος αντίληψης του κόσμου. Είναι η επανάσταση της απλής λογικής, που προσπαθεί να αναλύσει και να κατανοήσει την εσωτερική οργάνωση και λειτουργία των συστημάτων, καθώς και την αλληλεπίδρασή τους με το εξωτερικό περιβάλλον τους.

Με αυτή τη θεώρηση, κάθε φαινόμενο μελετάται ως όλον και με τη λογική της κυκλικής σχέσης και όχι της γραμμικής αιτιότητας. Μελετάμε τις σχέσεις των μερών με το όλον αλλά και τις σχέσεις του κάθε συστήματος με το περιβάλλον του.

Η συστημική θεραπεία δεν βλέπει τον άνθρωπο μεμονωμένο, ξεκομμένο από το περιβάλλον του. Αντίθετα, τον αντιμετωπίζει ως μέρος των συστημάτων στα οποία ανήκει. Αναγνωρίζει την επίδραση που έχουν επιμέρους και προσπαθεί να την αποκαλύψει για να τη θεραπεύσει. Στη συστημική θεραπεία δεν υπάρχει η έννοια του ανήμπορου, του ανεπαρκούς, του κακομαθημένου. Η συστημική αντιλαμβάνεται τον άνθρωπο ως ον πλήρες ικανοτήτων ακόμη και στην πιο δύσκολη φάση και την αναζήτηση βοήθειας ως δύναμη και όχι αδυναμία. Ο στόχος της θεραπευτικής διαδικασίας είναι η ανακούφιση του πελάτη.

Η συστημική αναγνωρίζει τη χρησιμότητα που φέρει το σύμπτωμα. Όταν αυτό επιμένει πολύ σημαίνει πως το σύστημά του το χρειάζεται. Ισχυρίζεται πως η αλλαγή πρέπει να αξίζει τον κόπο. Οπότε και για να προκαλέσουμε “αλλαγή” πρέπει πρώτα να είναι σαφή τα πλεονεκτήματα της μη αλλαγής και τα μειονεκτήματα της αλλαγής.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού αυτού, έχω τη δυνατότητα να αναγνωρίσω, να κατανοήσω και να αναπτυχθώ μέσα από εμπειρίες που αποκτώ.

Μου είναι χρήσιμο να αναγνωρίσω τι με ωφελεί και τι μου κοστίζει. Να αποδεχτώ τις δύσκολες εμπειρίες και πως είναι ανθρώπινο να κάνω λάθη και να μην τα καταφέρνω πάντα.

Μπορεί να μην έχω τη δυνατότητα να αλλάξω τους άλλους, καθώς δεν έχω πρόσβαση σε αυτό, αλλά έχω την πεποίθηση ότι αν εγώ μετακινηθώ θα μετακινηθούν και εκείνοι.

Φανή Σταμπουλή
Ψυχολόγος ΑΠΘ, MSc, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια